“İnsan her yaşadığından bir şey öğrenir mi acaba?”

   Birey olma hali içerisinde bağışıklığımızı güçlendirebilecek o soru. Herkesin ara ara kendini karşısındaki bir sandalyeye oturtup usulca fısıldaması gerekiyor: “Sen bu yaşadığından ne öğrendin ve bunu sana kim öğretti?” Bu soruya cevaben çok hiddetli bir tartışma açığa çıkma olasılığı yüksek iken bazen de tam tersi yumuşak, tatlı, naif bir sohbet ortamı oluşturulabilir. Kendinize karşı nasıl davranırsanız başkalarının da size öyle davranacağını unutmadan yapacağınız, gerçeklerle dolu bu yüzleşme sohbetleri kişisel anlamda size çok farklı bir kapı aralayacak. Basit düzeylerden başlayıp gittikçe gerilimi artırabilirsiniz. Örneğin; ayakkabılarının bağcıklarını bağlamayı kimden öğrendin, çatal-bıçak kullanmayı, bisiklet sürmeyi, herkesle eş zemin olabileceğin bir şarkı eşliğinde nasıl dans etmen gerektiğini, kopya çekmeyi, altılı kupon yapmayı, evden çıkarken neleri tekrar kontrol etmen gerektiğini kimden öğrendin, gerçek sevgiyi kimden gördün, hayatından birini çıkarmayı kimden öğrendin, birini unutmayı, bir ölünün nasıl yıkanması gerektiğini, mezarın nasıl kazıldığını…

“Hayatın anlamını sizden öğrendim ben, hayatın anlamsızlığını sizden öğrendim. Adınızı öğrenir gibi öğrendim.”

  Halis Bey bilmemeyi çoktan sahiplenmiş birisinin başkalarından neler öğrendiklerinin dökümünü tutan emekli bir mühendis. Halis Bey, emekli olduktan sonra bir arkadaşının tavsiyesi üzerine önce teknik sonra da “normal” Almanca çeviriler yapmaya başladığı Kızılay’daki çeviri bürosunda, taze yazar ve çevirmen Ayşe ile tanışıyor. Ayşe ise henüz ilk öykü kitabıyla edebiyat dünyasının dikkatini çekip ödüller kazanan, kitabı iki yıl içerisinde üçüncü baskısını yapan bir yazar. Kendi öykülerini yazmanın yanı sıra çeviri işleri de yapıyor. Büronun altındaki kahvehanede gerçekleşen bu tanışma sohbeti gayet formal bir şekilde ilerlerken Halis Bey, Ayşe’ye yazmak istediği bir ansiklopedi fikrinin olduğundan bahsediyor ve bu konuda ücreti karşılığında ona yardımcı olmasını istiyor. Ancak bu ansiklopedi alışageldiklerimiz gibi cilt cilt ayrılan, size doğrudan aradığınız bilgiyi veren, alfabetik sıralı ve didaktik bir içeriğe sahip değil. Yaşamdan kesitlerle dolu ve her bir kesitte bir ‘yaşam öğretisi’nin sonlandırdığı hikâye anlatılarından oluşan bir hayat ansiklopedisi. Adından anlaşılacağı üzere, dünyaya yeni gelen okurlara yol gösterici bir harita. Teklifi kabul eden Ayşe, hayatında önemli bir yer edinecek olan öğretilerle dolu bu ansiklopediyi birleştirmeye başlıyor. 

“Bir küçük bakışa muhtaçken insanın ayrı bir içinin ve dışının olamayacağını ben sizden öğrendim ya da siz benden öğrendiniz.”

  Süreç tam olarak şöyle ilerliyor: Ayşe, Halis Bey’in defterdeki yazılarını okuyor, düzenliyor ve son halini tartışmak için her hafta belirli günlerde büroya yakın bir pastanede buluşuyorlar. Yazılar üzerine konuşuyorlar, elden ele zarflar alınıp veriliyor ve bir sonraki görüşme için vedalaşılıyor. Bu döngü içerisinde Ayşe; Halis Bey’in öğretilerinden kendine pay çıkarıyor, kendi içinde Halis Bey’i öykülerinden çözümlemeye çalışıyor ve kişisel yaşantısını -hatta ilişkisini bile- başka bir noktadan sorgulamaya başlıyor. Halis Bey ve ansiklopedisi artık Ayşe’nin tüm hayatına sirayet ediyor. Gün içindeki olağan yaşam akışı bir noktada sadece ansiklopedi çevresinde dönüyor, aile tatilleri ansiklopediyi bitirme isteği ile yarıda kesiliyor, erkek arkadaşı Kerem ile Halis Bey’in tanışması için bir yemek bile düzenleniyor. Ayşe artık dünyaya yeni gelen okurlardan biri şeklinde, bu ansiklopediyi hem birleştirip hem okumaya başlıyor. Gel zaman git zaman günler böyle yaşanırken Ayşe, bir olay sonucu farklı bir gerçekle yüzleşiyor ve ondan sonrası Halis Bey’den birebir öğretiler ediniyor…

“İyiliğin şehrin karanlık ve soğuk sokaklarında titrek bir mum alevi gibi dolaştığını sizden öğrendim.”

  Barış Bıçakçı; gündelik akış sadeliğini, içeriğindeki değişken duyguları ve olağan gerçekleri kalemiyle okura birebir hislerle sunan bir yazar. Kendisi benim favori kalemlerimden biridir. Sadece kitap yazmıyor, aynı zamanda senaryo yazımı ile de oldukça içli dışlı. Belki aranızda onu “Bizim Büyük Çaresizliğimiz” kitabından veya filminden ya da “İşe Yarar Bir Şey” filminden tanıyanlarınız vardır. Eğer henüz tanışmadıysanız bu kitap, sizler için güzel bir ilk buluşma olabilir.  “Dünyaya Yeni Gelen Okurlar İçin” kitabı uzun sayılabilecek bir aranın ardından 2024 yılında okuyucuyla buluştu. Kitap, Ayşe ve Halis Bey’in hikayesi eşliğinde okurlarına kendilerini sorgulayacakları ayrı bir alan açıyor. Kitapta yüzünüze çarpan öğretilerle yüzleşebileceğiniz, sizin için sterilize edilmiş bir alan… 

“Yaşamanın bir mahkumiyete dönüşmesini istemiyorsam hiçbir şeyin son kullanma tarihine bakmamalıyım. Bu faydalı bilgiyi sizden öğrendim.”